Burun ve sinüs

Sinüzit Ameliyatı (FESS)

Sinüslerin drenajının burun deliklerinden yeniden açılması; yüzde kesi olmadan.

Op. Dr. Cenk Teker tarafından yapılır
Ameliyat süresi
1–⁠2 saat
Anestezi
Genel
Hastanede kalış
Günübirlik veya 1 gece
İşe dönüş
5–⁠7 gün
Nihai sonuç
6–⁠12 hafta

Sinüsler, yüz kemiklerinin içinde yer alan ve buruna küçük açıklıklarla bağlanan hava dolu boşluklardır. Bu açıklıklar tıkandığında mukus hapsolur, mukoza şişer ve enfeksiyon izler. Kronik sinüzit, tedaviye rağmen on iki haftadan uzun süren sinüzittir: yüzde basınç, tıkanıklık, boğaza akan akıntı, kaybolan koku duyusu ve hiç tam iyi olmama hissi.

FESS olarak bilinen fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi drenajı geri getirir. Amaç sinüsleri kazımak olmadığı için ameliyata fonksiyonel denir: doğal yollar yeniden açılır ve sinüsler kendi kendini temizleyebilir. Tüm işlem ince bir teleskopla, burun deliklerinden, ekranda izlenerek ve yüzün dışında hiçbir şey kesilmeden yapıldığı için endoskopik adını taşır.

Ameliyat ne zaman düşünülür

Sinüzitin çoğu önce ilaçla tedavi edilir: tuzlu su yıkamaları, steroidli spreyler, antibiyotik ya da ağızdan steroid kürleri. Op. Dr. Cenk Teker bunlara yeterli süre tanındığı halde belirtiler sürüyorsa, tomografi kalıcı tıkanıklık ya da polip gösteriyorsa ya da enfeksiyonlar tekrarlıyorsa ameliyat önerir. İltihaplı mukozadan gelişen yumuşak kitleler olan burun polipleri, ameliyatın en sık nedenidir; burnu ve sinüsleri tıkar, çoğu zaman koku duyusunu da götürür.

Ameliyatta ne olur

Tomografi rehberliğinde Dr. Teker etkilenen sinüslerin açıklıklarını sırayla genişletir: yanaklardaki maksiller sinüsler, gözler arasındaki etmoid hücreler, alındaki frontal sinüsler ve arkadaki sfenoid. Polipler ve hastalıklı mukoza sağlıklı dokuyu korumak için tasarlanmış bir mikrodebrider ile çıkarılır. Tıkanıklığa katkıda bulunan septum deviasyonu ya da büyümüş konkalar aynı anda düzeltilir. Ameliyat bir ila iki saat sürer ve çoğu hasta aynı gün eve gider.

Ameliyattan sonra

İlk hafta burnu temiz tutmakla geçer: günde birkaç kez tuzlu su yıkaması ve beşinci ila yedinci gün civarında kabukların alınması için bir kontrol. Tıkanıklık genellikle iki ila üç haftada açılır. Polipler ya da tıkanıklık nedeniyle kaybolan koku duyusu, sinüs hastalığı tedavi edildiğinde çoğu zaman düzelir; ancak bu her hastada olmaz ve düzelme her zaman kalıcı olmayabilir. Sinüsler artık açık olduğu için steroidli spreyler ve yıkamalar daha önce ulaşamadıkları yere ulaşır; yıkamaların ve spreylerin ameliyattan sonra da sürdürülmesinin nedeni budur.

Sinüs ve septum birlikte

Sinüs, septum ve burun birbirine bağlı bir sistemdir; Dr. Teker bunları birlikte değerlendirir. Rinoplasti için gelip sinüs hastalığı olduğu anlaşılan ya da sinüzit için gelip septum deviasyonu bulunan hastalar, mantıklı olduğunda her ikisi için tek ameliyatta tedavi edilir.

Ameliyat nasıl yapılır

  1. Tomografi ve endoskopi

    Sinüs tomografisi hangi sinüslerin tıkalı olduğunu tam olarak haritalar. Muayenehanede yapılan endoskopi polipleri ve mukozanın durumunu gösterir.

  2. Endoskopik giriş

    İnce bir teleskop burun deliğinden girer. Her şey ekranda büyütülerek yapılır; dışarıda hiçbir şey kesilmez.

  3. Drenaj yollarının açılması

    Maksiller, etmoid, frontal ve sfenoid sinüslerin doğal açıklıkları gerektiği kadar genişletilir; böylece mukus boşalabilir ve spreyler içeri ulaşabilir.

  4. Poliplerin ve hastalıklı dokunun çıkarılması

    Polipler ve geri dönüşsüz biçimde kalınlaşmış mukoza mikrodebrider ile çıkarılırken sağlıklı mukozanın korunması hedeflenir.

  5. Septum ve konkalar

    Tıkanıklığa katkıda bulunan septum deviasyonu ya da büyümüş konkalar aynı ameliyatta düzeltilir.

  6. Kapama

    Sinüslere eriyen pansumanlar yerleştirilebilir. Ağır tampona nadiren gerek duyulur.

İyileşme, adım adım

  1. 1. gün

    Tıkalı burun ve yüzde hafif basınç; bir miktar kanlı akıntı normaldir. Çoğu hasta aynı gün eve gider.

  2. 1. hafta

    Günde birkaç kez tuzlu su yıkaması. İlk temizlik kontrolünde kabuklar alınır. Koku duyusu düzelmeye başlayabilir; ancak bu her hastada olmaz.

  3. 2–⁠4. hafta

    Tıkanıklık genellikle açılır ve nefes rahatlar. İlk haftadan sonra işe, iki haftadan sonra egzersize dönebilirsiniz.

  4. 6. hafta

    Mukoza büyük ölçüde iyileşmiştir. Spreyler ve yıkamalar sinüsleri açık tutmak için sürer.

  5. 3. ay

    Nihai sonuç. Spreyler ve yıkamalarla uzun vadeli bakım, özellikle poliplerin tekrarını önlemeye yardımcı olur.

Riskler üzerine bir not

Endoskopik sinüs cerrahisinin komplikasyonları seyrektir; ancak ameliyat risk taşır. İlk günlerde kanama, enfeksiyon ve anesteziye bağlı reaksiyonlar görülebilir. Sinüsler gözün ve kafa tabanının hemen yanında yer aldığından bu yapılarda ciddi yaralanmalar mümkündür; bunlar çok nadirdir ve riski azaltmak için tomografiyle planlama yapılır. Polipler özellikle astım ya da aspirin duyarlılığında yıllar içinde yeniden büyüyebilir; bu yüzden ameliyat sonrası tıbbi bakımın sürmesi önemlidir. Koku duyusuna etkisini önceden söylemek zordur: düzelebilir, değişmeyebilir ya da zaman zaman azalabilir.

İyileşme ve sonuç kişiden kişiye değişir. Sizin için neyin beklenebileceğini ameliyattan önce hekiminizle konuşun.

Hastaların sorduğu sorular

Yüzümde iz ya da morluk olur mu?

Genellikle hayır. Ameliyatın tamamı burun deliklerinden endoskopla yapılır. Dışarıda kesi yoktur ve normalde morluk olmaz.

Tampon gerekir mi?

Nadiren. Dr. Teker gerektiğinde eriyen pansumanlar kullanır; bu sizi tampon çıkarma rahatsızlığından kurtarır.

Koku duyum geri gelir mi?

Koku polipler ya da tıkanıklık nedeniyle kaybolduysa, sinüs hastalığı tedavi edildiğinde sıklıkla düzelir. Polipleri almak tek başına her zaman yeterli olmaz: ameliyattan sonra steroidli spreyler gibi iltihabı baskılayan tedavinin sürmesi gerekir ve düzelme her zaman kalıcı olmayabilir. Sonuç mukozaya ve koku sinirine bağlı olduğundan bunun sözü verilemez.

Sinüzit tekrarlayabilir mi?

Cerrahi drenaj yollarını açar; mukozanın iltihaplanma eğilimini değiştirmez. Yıkamaların ve spreylerin sürdürülmesi sinüslerin sağlıklı kalmasına yardımcı olur ve tekrar olasılığını azaltır.

Kontroller ne sıklıkla olur?

İlk temizlik kontrolü 5–⁠7. gün civarındadır; ardından iyileşme tamamlanana kadar birkaç kontrol daha yapılır. Sonrasında yıkama ve sprey düzeni evde sürer.

Kaynaklar

  1. Rosenfeld RM, Piccirillo JF, Chandrasekhar SS, Brook I, Ashok Kumar K, Kramper M, ve ark. Clinical Practice Guideline (Update): Adult Sinusitis. Otolaryngology – Head and Neck Surgery. 2015;152(S2). doi:10.1177/0194599815572097.
  2. Fokkens W, Lund V, Hopkins C, Hellings P, Kern R, Reitsma S, ve ark. European Position Paper on Rhinosinusitis and Nasal Polyps 2020. Rhinology. 2020:1‑464. doi:10.4193/Rhin20.600.

Tıbbi olarak inceleyen Op. Dr. Cenk Teker,

Dr. Teker ile konuşun

Randevu talebi ve kısa sorularınız için WhatsApp'tan yazın veya telefonla arayın. Muayene, Bakırköy'deki muayenehanede yapılır.

Sitede ara