Bademcikler boğazın iki yanındaki iki bağışıklık dokusu kümesidir. Çocuklukta yoğun çalışır, yetişkinlikte küçülür ve çoğu insan için hiç sorun yaratmaz. Bazıları içinse tekrarlayan bir soruna dönüşürler: yılda birkaç kez her biri antibiyotik ve izin günleri gerektiren bademcik iltihabı, yanlarında oluşan apseler, girintilerinde biriken ve ağız kokusuna yol açan taşlar ya da uykuda hava yolunu tıkayacak kadar büyümeleri.
Tonsillektomi bademcikleri alır. KBB’nin en eski ameliyatlarındandır ve teknikler değişmiş olsa da ameliyat kararı hâlâ bademciklerin hastaya verdiği sıkıntıyla yaklaşık on gün süren rahatsız bir iyileşme sürecinin dikkatle tartılmasına dayanır.
Bademcikleri almanın nedenleri
Tekrarlayan bademcik iltihabı. Olağan eşik yılda yedi atak, iki yıl boyunca yılda beş ya da üç yıl boyunca yılda üçtür; ancak hayatı ne kadar etkilediği sayılardan önemlidir.
Uykuda tıkanan nefes. Özellikle çocuklarda büyük bademcikler ve geniz eti horlamaya, nefes duraklamalarına, huzursuz uykuya ve gündüz yorgunluğuna yol açar. Alınmaları çoğu zaman tercih edilen tedavidir.
Apse. Peritonsiller apse ağrılı ve tehlikelidir; birden fazla apse geçirilmişse bademciklerin alınması düşünülebilir.
Bademcik taşları. Daha basit önlemlere yanıt vermeyen, ağız kokusu ya da yabancı cisim hissi veren kalıcı taşlar.
Asimetri. Eşinden çok daha büyük olan bir bademcik incelenebilmesi için alınabilir.
Ameliyat
Genel anestezi altında bademcikler ağızdan, her biri yatağından dikkatle ayrılarak alınır. Op. Dr. Cenk Teker duruma göre soğuk diseksiyon ya da düşük ısılı radyofrekans kullanır ve hasta uyanmadan önce kanayan noktaları kapatır. Uykuyla ilgili belirtileri olan çocuklarda daha yumuşak bir iyileşme için kısmi, intrakapsüler bir çıkarma seçilebilir. Dışarıda kesi yoktur. Yetişkinler genellikle bir gece kalır; çocuklar çoğu zaman aynı gün eve gider.
Ağrı ve beslenme
Boğaz yaklaşık on gün ağrır ve ağrı çoğu zaman üçüncü ile beşinci gün arasında zirve yapıp sonra azalır. Önemli olan, ağrı kesicileri ağrı geldiğinde değil düzenli saatlerde almak ve bol sıvı içmektir; ağrı kontrol altındayken yemek ve içmek de kolaylaşır. Bademcik yataklarındaki beyaz tabaka normal iyileşmedir. Yetişkinler yaklaşık iki haftada işe döner; çocuklar genellikle daha erken normale döner.
Kanama dönemi
Az sayıda hastada, en sık beşinci ile onuncu gün arasında boğazdan kanama olur. Genellikle kendiliğinden durur; ancak zaman zaman müdahale gerektirir. Bu nedenle ameliyattan sonraki ilk on gün boyunca hekiminize kolayca ulaşabileceğiniz bir yerde kalmanız önerilir.