Ses telleri, gırtlakta karşılıklı duran iki kıvrımdır: içlerinde kas, yüzeylerinde ince ve esnek bir mukoza örtüsü bulunur. Önde birleşirler; nefes alırken aralarındaki boşluk açılır, konuşurken birbirine yaklaşırlar ve akciğerlerden gelen hava onları titreştirerek sesi oluşturur. Konuşma ve şarkı boyunca bu titreşim durmadan tekrarlandığı için sesin uzun süre, yüksek ya da hatalı kullanılması ses tellerini zorlar.
Bu zorlanma ses tellerinin yüzeyinde iyi huylu oluşumlara yol açabilir: nodüller, polipler ve kistler. Nodüller genellikle iki ses telinin orta kısmında karşılıklı oluşan nasır benzeri kalınlaşmalardır ve öğretmen, şarkıcı, konuşmacı gibi sesini yoğun kullananlarda sık görülür. Bu oluşumlar ses tellerinin düzgün titreşmesini engeller; ses kısılır, çabuk yorulur ve zorlanma sürerse kısıklık kronikleşebilir.
Ameliyat ne zaman gerekir
Dört haftada düzelmeyen ses kısıklığında gırtlağın laringoskopla incelenmesi gerekir; sigara içenlerde ya da boyunda şişlik gibi bir bulgu varsa daha erken. Nodüllerde ilk tedavi çoğu zaman ses terapisidir: bir ses terapistiyle sesi zorlamadan kullanmayı öğrenmek. Ameliyat, ses terapisine ve koruyucu önlemlere rağmen düzelmeyen ve şikâyete yol açan oluşumlarda ya da oluşumun ne olduğunun kesinleşmesi gerektiğinde önerilir. Reflü bulguları varsa tedavisi plana eklenir.
Ameliyatta ne olur
Mikroskopik ses teli ameliyatı (MLS) genel anestezi altında, ağız içinden yapılır; dışarıda kesi yoktur. Ağızdan yerleştirilen bir laringoskop ses tellerini görünür hale getirir ve Op. Dr. Cenk Teker oluşumu mikroskop altında, ses telinin titreşen yüzeyini olabildiğince koruyarak çıkarır. Aynı seansta ses tellerinin çevresindeki gırtlak ve yutak bölgeleri incelenir. Ameliyat yaklaşık bir saat sürer; hastanede dinlenme süresinin ardından, hekimin görüşüne göre değişebilmekle birlikte, genellikle aynı gün taburcu olunur.
Ameliyattan sonra
En önemli kural, Dr. Teker’in önerdiği süre boyunca, çoğu zaman yaklaşık bir hafta, ses istirahati yapmaktır. Bu sürede sigara ve alkolden uzak durulur, boğazı zorlayacak etkinliklerden kaçınılır. Ardından ses kademeli olarak kullanılmaya başlanır ve ses tellerinin iyileşmesi kontrollerde değerlendirilir. Sesi doğru kullanmak için ses terapisi desteği ve reflü varsa tedavisi, sorunun tekrarlama olasılığını azaltmaya yardımcı olur.
Sesi korumak
Ameliyat oluşumu çıkarır; onu doğuran zorlanmayı ortadan kaldırmaz. Bu yüzden ameliyattan sonraki aylar ses alışkanlıklarını değiştirmek için de bir fırsattır. Yeterince su içmek, sigaradan ve dumanlı ortamlardan uzak durmak, gürültülü ortamda sesi yükseltmek yerine konuşmayı kısa tutmak ya da mikrofon kullanmak, uzun konuşmalar arasında sese ara vermek ve ses yorgunluğunu ciddiye almak ses tellerini korumaya yardımcı olur. Ses yeniden kısılırsa ya da dört haftada düzelmeyen bir değişiklik olursa yeniden muayene önerilir.