Bu iki burun ameliyatı sık karıştırılır, bazen de birlikte yapılır. Septoplasti ile rinoplasti aynı burunda yapılır ama amaçları farklıdır; aradaki farkı anlamak muayenedeki konuşmayı çok daha net hâle getirir. Bir Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı olarak Op. Dr. Cenk Teker bu seçimi, hastanın gelirken ne istediğinden çok burnun neye ihtiyacı olduğu sorusu olarak ele alır.
Septoplasti: burnun içi
Septum, burnu iki geçide bölen kıkırdak ve kemikten oluşan duvardır. Eğri olduğunda geçitlerden biri, bazen ikisi daralır ve burun tıkanır. Septoplasti bu duvarı düzeltir. Her şey burun deliklerinden yapılır; dışarıda kesi yoktur, normalde morluk olmaz ve burnun görünümünün değişmesi beklenmez. Bir buçuk saatten kısa sürer ve hastaların çoğu aynı gün eve döner.
Septuma işaret eden belirtiler: çoğu zaman tek tarafı tıkalı bir burun, gece ağızdan nefes alma, horlama, sabahları ağız kuruluğu, tekrarlayan sinüs enfeksiyonları ya da burun deliğinin içinde belirgin bir eğrilik. Burun spreyleri şişliğe iyi gelir ama yapısal bir eğriliğe hiçbir şey yapmaz; aylardır kalıcı bir rahatlama olmadan sprey kullanıyorsanız septum olası nedendir.
Rinoplasti: burnun dışı
Rinoplasti şekli değiştirir: burun sırtı, burun ucu, genişlik, burun delikleri, dudakla yapılan açı. Burun içinden yapılan kesilerle ya da burun ucunun altında küçük bir ek kesiyle yapılabilir; bir hafta atel ve bir miktar morluk vardır, sonuç bir yıl içinde olgunlaşır. Amacı görünümdür; iyi planlanmış bir rinoplasti hava yolunu da korumayı ya da iyileştirmeyi hedefler, ama asıl amacı bu değildir.
Rinoplastiye işaret eden belirtiler: hoşlanmadığınız bir kemer, düşük ya da yuvarlak bir burun ucu, önden bakıldığında çok büyük, çok geniş ya da eğri görünen bir burun ya da fotoğraflarınıza bakarken yıllardır istediğiniz bir değişiklik.
Neden bu kadar sık birlikte yapılırlar
Septum ile dış burun tek bir yapıdır. Eğri bir septum genellikle burun sırtını ya da ucunu da kendisiyle birlikte çeker; dışarıdan eğri görünen bir burun içeriden de hemen her zaman deviyedir. Burun sırtını alçaltan bir rinoplasti, septuma ve burun valflerine dikkat edilmezse hava yolunu daraltabilir; burun ameliyatı sonrası nefes sorunlarının yaygın bir nedeni budur.
Bu nedenlerle Dr. Teker her rinoplasti muayenesinde burnun içini endoskopla inceler ve planlanan bir septoplastide burnun dış şeklinin sizin için önemli olup olmadığını konuşur. İkisi de geçerliyse yanıt kombine ameliyattır, yani septorinoplasti: tek anestezi ve tek iyileşme; şekil ve nefes birlikte planlanır. Septumdan çıkarılan düz kıkırdak, burun ucunu desteklemek ve hava yolunu açık tutmak için greft olarak kullanılır; böylece ameliyatın iki yarısı birbirine yardım eder.
Hangisine ihtiyacınız olduğunu nasıl anlarsınız
Kendinize iki basit soru sorun.
Burnunuz tam olarak şimdiki gibi görünse ama içinden kusursuz nefes alabilseydiniz, yine de ameliyat ister miydiniz? Hayır diyorsanız kaygınız esas olarak nefestir.
Burnunuz tam olarak şimdiki gibi nefes alsa ama istediğiniz gibi görünseydi, yine de ameliyat ister miydiniz? Hayır diyorsanız kaygınız esas olarak şekildir.
İkisine de yanıtınız evetse ikisi muayenede birlikte değerlendirilir; neyin gerektiğini ancak muayene gösterir.
Muayenenin rolü
Kendi kendine tanı bir yere kadar gider. Muayenehanede Dr. Teker septumu, konkaları ve valfleri görmek için burnun içine ince bir endoskopla bakar; dışını ise standart fotoğraflar üzerinde her açıdan inceler. Sinüs hastalığından şüphelenildiğinde zaman zaman bilgisayarlı tomografi eklenir. Çıkan plan beklediğinizden basit olabilir, çünkü bazen tek başına septoplasti yeterlidir; estetik bir şikâyetin arkasında işlevsel bir sorun bulunduğunda ise daha geniş olur.
İyileşme karşılaştırması
Tek başına septoplasti: iç şişlik inene kadar bir hafta tıkalı burun, genellikle morluk olmaz, üç beş gün içinde işe dönüş; nefes genellikle yaklaşık altı hafta boyunca düzelir.
Rinoplasti ya da septorinoplasti: bir hafta atel, on gün morluk, masa başı işe yaklaşık bir hafta içinde dönüş, şişliğin çoğu bir ayda iner, nihai sonuç bir yılda.
Hangi ameliyat gerekirse gereksin amaç ortaktır: sizin gibi görünen ve rahat nefes alan, artık düşünmediğiniz bir burun.